Dziecko upośledzone umysłowo jest bardzo łatwo rozpoznać. Z tego typu identyfikacją poradzi sobie każdy człowiek, nawet kilkulatek. Zespół Downa można już zauważyć w wyglądzie zewnętrznym. Chory ma krótką szyję, płaską twarz, wystający język, dużą odległość między gałkami ocznymi itp. Upośledzenie możemy rozpoznać również po mowie. U takich dzieci następuje wolniejszy rozwój kompetencji językowych. Mają one ubogi zasób słów. Szacuje się bowiem, że w 18 miesiącu życia dziecko powinno znać 100 wyrazów. Tym czasem dziecko upośledzone w tym okresie wcale nie mówi. Nie należy jednak braku mowy u dziecka kojarzyć od razu z upośledzaniem. Przyczyn tego stanu jest mnóstwo, a omawiane tu zjawisko jest tylko jedną z nich. Kolejny symptom zaburzeń globalnych to brak myślenia abstrakcyjnego. W jego miejscu dominuje myślenie symboliczne, charakterystyczne dla wczesnych faz rozwoju. Braki na tym polu przejawiają się w trudnościach przyswojenia nauk ścisłych i w wolnym myśleniu. Trzeci symptom to trudności w procesie socjalizacji, czyli w osiągnięciu dojrzałości społecznej. Upośledzony człowiek ma trudności w dostawaniu się do życia w społeczeństwie. Często przejawia zachowania agresywne. Takie zachowanie wynika również z tego, że społeczeństwo taktuje ludzi upośledzonych bardzo źle. Człowiek z wyraźnymi zaburzeniami rozwoju spotyka się z nieakceptacją już od dzieciństwa. Przez to, że zaburzenie jest widoczne na pierwszy rzut oka, dziecko jest wyśmiewane przez rówieśników. Koledzy potrafią być naprawdę okrutni. Stąd właśnie upośledzony, który jest wytykany palcami, wycofuje się ze społeczeństwa albo przejawia zachowania agresywne. Ostatni ważny symptom upośledzenia to brak kontroli własnych emocji. Im zaburzenie poważniejsze, tym mniejsze panowanie nad afektami.
